Omurgadaki disklerin kayarak sinirlere baskı yapmasıdır. Bu baskı ağrı, uyuşma ve güç kaybına yol açar. Bel fıtığı genellikle belde, bacaklarda ve ayaklarda hissedilir. Uzun süreli oturma, ağır kaldırma gibi hareketler riski artırır. Tedavi fizik tedavi, egzersiz veya cerrahi ile mümkündür. Erken teşhis, iyileşme sürecini hızlandırır. Bel Fıtığı Belirtileri Nelerdir? Bel bölgesinde hissedilen yoğun ve sürekli …
Omurgadaki disklerin kayarak sinirlere baskı yapmasıdır. Bu baskı ağrı, uyuşma ve güç kaybına yol açar. Bel fıtığı genellikle belde, bacaklarda ve ayaklarda hissedilir. Uzun süreli oturma, ağır kaldırma gibi hareketler riski artırır. Tedavi fizik tedavi, egzersiz veya cerrahi ile mümkündür. Erken teşhis, iyileşme sürecini hızlandırır.
Bel Fıtığı Belirtileri Nelerdir?
Bel bölgesinde hissedilen yoğun ve sürekli ağrı, en belirgin belirtisidir. Fıtıklaşmış disk sinirlere baskı yaptığında, ağrı bacaklara yayılabilir. Genellikle kalçadan ayağa kadar inen bir ağrı söz konusudur. Fıtığın sinirlere baskı yapması sonucunda bacaklarda ve ayaklarda uyuşma ya da karıncalanma hissi görülebilir.
Fıtığın ilerlemesiyle birlikte bacak kaslarında güçsüzlük ve kontrol kaybı yaşanabilir. Beldeki ağrı ve kas spazmları nedeniyle hareket etmek zorlaşabilir. Bel fıtığı belirtileri kişiden kişiye değişebilir ve bu belirtiler zamanla artış gösterebilir. Erken teşhis ve tedavi ile semptomlar kontrol altına alınabilir.
Bel Fıtığı Neden Olur?
Özellikle ağır yük kaldırma veya yanlış pozisyonlarda oturma, omurgaya fazla baskı yapabilir. Yaşla birlikte omurgadaki diskler esnekliklerini kaybedip zayıflayabilir. Ani ve kontrolsüz hareketler, omurga disklerinin zarar görmesine neden olabilir. Düşme, çarpma veya kazalar gibi fiziksel travmalar omurgada fıtık oluşumuna yol açabilir.
Aşırı kilo, omurga üzerine ek yük bindirir ve riski artırır. Ailede bel fıtığı öyküsü olan kişilerde, bu rahatsızlığın görülme olasılığı daha yüksektir. Ağır işlerde çalışmak veya sürekli eğilme ve kaldırma gibi fiziksel aktiviteler yol açabilir. Kas zayıflığı ve esneklik kaybı nedeniyle, hareketsiz yaşam tarzı da neden olabilir.
Bel Fıtığı Teşhisi Nasıl Konur?
Doktor ilk olarak hastanın yaşadığı ağrının detaylarını öğrenir. Ağrının yeri, şiddeti, süresi, hangi hareketlerle arttığı veya azaldığı gibi bilgiler alınır. Ayrıca hastanın yaşam tarzı, mesleği ve varsa geçmişteki benzer rahatsızlıkları sorgulanır. Bu bilgiler, teşhiste yol gösterici olur. Hekim, hastanın omurga yapısını gözlemler ve elle muayene eder. Bacaklarda refleksler, kas gücü, his kaybı veya uyuşma gibi belirtiler değerlendirilir. Ayrıca düz bacak kaldırma testi gibi özel testlerle sinir sıkışması olup olmadığı anlaşılmaya çalışılır. Sinirlerin etkilenip etkilenmediğini değerlendirmek amacıyla yapılır. Hastanın yürüme dengesi, kas gücü, duyu kaybı, reflekslerde azalma gibi bulgular incelenir. Bu muayene, hangi sinir kökünün etkilendiğini belirlemede önemlidir.
Bel fıtığı teşhisinde en sık kullanılan görüntüleme yöntemidir. MR sayesinde omurgalar arasındaki disklerin yapısı net bir şekilde görüntülenir. Fıtığın yeri, büyüklüğü ve sinirlere yaptığı baskı bu yöntemle ayrıntılı olarak değerlendirilir. MR’a göre daha az tercih edilse de, bazı durumlarda bel fıtığının detaylı anatomik yapısını görmek için kullanılır. Özellikle MR çekilemeyen hastalarda ya da kemik yapılarla ilgili ayrıntı gerektiğinde kullanılır. Röntgen, kemik yapılar hakkında genel bilgi verir. Fıtığı doğrudan göstermez. Ancak omurgadaki eğrilikler, daralmalar, kireçlenmeler gibi diğer sorunları ortaya çıkarabilir. Genellikle ilk aşamada istenen bir görüntüleme yöntemidir. Elektromiyografi, sinir ve kasların elektriksel aktivitesini ölçmek için yapılır.
Fıtığın sinirlerde oluşturduğu etkileri değerlendirmek amacıyla kullanılır. Uyuşma, karıncalanma ya da kas güçsüzlüğü olan hastalarda sinir hasarını saptamada faydalıdır. Kan tahlilleri direkt olarak bel fıtığını göstermez. Ancak, benzer şikâyetlere neden olabilecek iltihabi ya da enfeksiyöz hastalıkları ayırt etmek için istenir. Ayrıca romatizmal hastalıkların dışlanmasında da kullanılır. Bel fıtığı tanısı koymak için bu adımların bir arada değerlendirilmesi gerekir. Tek bir test genellikle yeterli olmaz. Hem klinik belirtiler hem de görüntüleme sonuçları birlikte ele alınarak kesin teşhis konur. Belirtiler sizde varsa bir beyin ve sinir cerrahisi veya fizik tedavi uzmanına başvurmanız önemlidir. Size en uygun değerlendirme yöntemi hekim tarafından belirlenecektir.
Bel Fıtığı Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Ağrı kesici ve kas gevşetici ilaçlar, ağrıları hafifletmek için kullanılır. Dinlenme süreci de tedaviye yardımcı olabilir. Bel fıtığı için uygulanan fizik tedavi yöntemleri, omurga üzerindeki basıncı azaltmayı hedefler. Esneme ve güçlendirme egzersizleri, elektroterapi gibi yöntemler kullanılır. Manuel terapi yöntemi, terapistler tarafından elle yapılan omurga düzeltme tekniğini içerir. Omurga çevresine yapılan steroid enjeksiyonları, iltihabı azaltır.
Ağrının hafiflemesine yardımcı olur. İleri derecede vakalarda, ameliyat gerekebilir. Mikrocerrahi ve diskektomi gibi cerrahi yöntemler fıtıklaşan diskin çıkarılması için kullanılır. Akupunktur, kayropraktik tedavi gibi alternatif tedaviler de bazı hastalar için etkilidir. Egzersiz, kilo kontrolü ve doğru duruş pozisyonları gibi yaşam tarzı değişiklikleri, tedavi sürecine olumlu katkı sağlar. Bel fıtığı tekrar oluşması riskini azaltır.
Bel Fıtığı Tedavisi Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler
Tedavi sonrasında doktorun verdiği ilaçlar, fizik tedavi ve egzersiz programlarına harfiyen uymalısınız. Bel fıtığı tedavisi sonrası, belinize fazla yük bindirecek ağır nesneleri kaldırmaktan kaçının. Günlük hayatınızda duruşunuzu koruyarak belinizi zorlayacak yanlış pozisyonlardan kaçının. Dik oturmalı ve ergonomik sandalye tercih etmelisiniz. Bel kaslarını güçlendiren ve esnekliği artıran hafif egzersizlere, doktorunuzun onayı ile yavaş yavaş başlamalısınız.
Yeterli dinlenmeyi ihmal etmemeli, vücudun iyileşme sürecini desteklemek için stresten uzak durmalısınız. Doktorun önerdiği süre boyunca bel desteği sağlayan bir korse kullanmak belinizi korumaya yardımcı olur. Sigara ve alkol iyileşme sürecini olumsuz etkileyebilir, bu yüzden mümkünse uzak durmalısınız. Özellikle ani dönme, eğilme veya zıplama gibi hareketlerden kaçınmalısınız. Bu hareketler belinize zarar verebilir. Uzun süre aynı pozisyonda oturmak veya ayakta kalmak yerine, hareket ederek kan dolaşımını artırın, belinizde baskıyı azaltın. Vücut ağırlığını kontrol altında tutmak için dengeli beslenmeli ve bel bölgesine aşırı yük binmesini önlemelisiniz.
